Nieuws » Verslag brainstorm regelvrije zones online
Verslag brainstorm regelvrije zones online 16-03-2010 18:15:16
 Verslag brainstorm Regelvrije Zones: ruimte voor het onverwachte

24 februari 2010
Pakhuis de Zwijger

Achtergrond
Als vervolg op het project ‘Zakenkabinet 2010’ heeft Prospect op 24 februari een speciale brainstorm gewijd aan het idee van de Regelvrije Zone. Dit concept is eigenlijk bij elke denksessie van de denktank teruggekomen als een maatregel om innovatie, creativiteit en dynamiek alle ruimte te geven - letterlijk. Minister Cramer van VROM heeft – nog voor de val van het kabinet – aan Prospect gemeld dat ze graag een uitgewerkt voorstel van de regelvrije zone wil ontvangen.

Daarvoor zijn eind februari twintig jonge denkers bijeen gekomen in Pakhuis de Zwijger. Meer dan de helft van hen had al wat ideeën op schrift gezet (belangrijkste voorstellen hieronder). In kleine groepjes is vervolgens geprobeerd een concreet model van de regelvrije zone vorm te geven. Is het een fysieke locatie (stad, platteland)? Wat is het precieze doel van zo’n zone? Zijn er specifieke minimumregels nodig? En hoe ziet de financiering er uit?

Opvallend was dat geen van de groepen tot onderlinge overeenstemming kon komen. Eén groep zag uiteindelijk zelfs niet genoeg voordelen aan het radicaal afschaffen van wetten en regels in een bepaald gebied, onder meer vanwege veiligheid, duurzaamheid en controleerbaarheid. Wel kwamen de volgende punten, opgedeeld in subthema's, naar voren:

Waarom regelvrije zones?
  • Het gaat vooral om nieuwe denkkaders, zoals nadruk op waarden in plaats van financiën als economische drive. De zones werken als voorbeeld en inspiratie, maar geven ook vrijheid.
  • Er ontstaan legale kansen voor een grijze economie, waarin ongelofelijk veel tijd en geld wordt bespaard door afschaffen procedures en controle.
  • De regelvrije zone is een aantrekkelijke plaats voor mensen die met ideeën rondlopen, maar ze niet kwijt kunnen, ook internationaal. Nederland fungeert dan echt als een proeftuin voor de wereld waar vrijelijk experimenteren gehouden kunnen worden
  • De zone is geen doel maar een middel: in de zone wordt bewezen dat concepten werken en/of een creatieve aanpak tot betere resultaten leidt
  • Ik wil mijn eigen huis kunnen bouwen! Maar dat is nu duur, complex en het regent aan bouwbesluiten en bestemmingsplannen
  • De behoefte aan oplossingen op gebied van duurzaamheid is zo groot, dat we meer moeten kunnen experimenteren.
  • De zones zijn een 'spiegelbeeld' voor het echte leven
  • Het Internet werkt zelforganiserend, dat moeten we ook op de grond kunnen doen voor werken en wonen.

Waar kunen die zones komen?

  • De zone is een stad
  • De zone is een landelijk gebied dat beperkt is tot een kleine regio
  • De zone is het verouderd bedrijventerrein of een provincie waar krimp plaatsvindt
  • De zone is geen fysieke plek maar gaat om tijdelijk opschorten van ideeën in een bepaald gebied, een ‘rondreizend circus’


Zijn er voorwaarden voor regelvrije zones te bedenken?

  • Duurzaam bouwen is verplicht evenals de nieuwste (meest efficiënte) techniek. Streven naar Cradle-to-Cradle ideaal
  • Minimale regels kunnen terreinen bestrijken als veiligheid, mensenrechten, strafrecht, simpele variant van milieuwetgeving. Nadruk op ‘zelfverantwoording’
  • Bepaalde economische activiteiten worden a priori uitgesloten (bijvoorbeeld productie geneesmiddelen)
  • Omgang op basis van humanistische grondslag. Verantwoordelijkheid en risicoanalyse ligt bij het individu
  • De inwoners/gebruikers bepalen zelf het bestuur van de zone, waarbij participatie van ieder vereist is (high trust in plaats van low trust)
  • In de zone is de vraag van burgers en bedrijven leidend; hebben we bijvoorbeeld echt behoefte aan wiskunde-onderwijs?
  • Alle vormen van sociale diensten en zorg zijn mogelijk, ook paramedische zorg, waarbij de verantwoordelijkheid uiteindelijk bij de gebruiker ligt.In de zone is het belangrijk dat er een mix van competenties komt, zodat de deelnemers van elkaar kunnen leren en met slimme partnerschappen hobbels kunnen nemen – een magneet die zichzelf versterkt. En daarmee ook aantrekkelijk wordt voor investeerders
  • In de zone kan iedere keer een andere set van regels worden uitgeschakeld om zo te zien welk soort regels belemmerend is voor innovatie
  • Bij het opzetten van de zone mag geen natuur verloren gaan. Zo kunnen bijvoorbeeld daken van gebouwen met ‘groen’ bekleed worden
  • Geen regels, maar slechts richtlijnen

Nadelen zijn er ook – en is het concept wel nieuw

  • Regels stimuleren duurzaamheid omdat die vaak niet rendabel is en een lange termijnbril nodig heeft
  • Regelvrije zones zijn gevoelig voor misbruik en criminele activiteiten
  • Er vinden al allerlei initiatieven plaats op dit terrein, bijvoorbeeld het Oliemolenkwartier in Amersfoort
  • Er zijn reeds veel experimenten geweest met alternatieven voor geld (circulatie van middelen) in bestaande regelvrije zones, zoals een formulier dat na aantal cycli de waarde kwijtraakt om transacties te stimuleren

Zijn er financieringsvraagstukken?

  • Er is geen geld nodig voor het opzetten van regelvrije zones, eerder durf. Gewoon doen dus!
  • Semipublieke en private investeringsmaatschappijen kunnen een rol spelen
Hoe nu verder?
Een aantal deelnemers aan de brainstorm heeft aangegeven verder te willen werken aan het concept, al dan niet met andere organisaties. En de discussie gaat voort op www.zakenkabinet2010.ning.com!

Om een reactie te plaatsen moet u ingelogd zijn.


Er zijn nog geen reacties geplaatst